Farmakognozi Doktora Programı

Genel Bilgi


Kuruluş: Farmakognozi Doktora Programı, 2007 yılı itibariyle Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde eğitim vermeye başlamıştır. 

Amaç: Programın temel amacı; çeşitli disiplinlerde bütünleştirilmiş geniş tabanlı uygulamalarla farmakognozi ve biyolojik bilimlerde en modern araştırma yöntemleri uygulayabilen, konusuna hakim, evrensel bilim insanı niteliklerini taşıyan, bir farmakognozi araştırmasını planlayıp gerçekleştirebilen ve elde ettiği verileri bilimin ve insanlığın yararına sunabilen, ulusal ve uluslararası ölçekte bilgili, aydın, yeterli ve yetkin Farmakognozi bilim doktoru yetiştirmektir.

Hedef: Bu programın başlıca amacı, doğanın zengin kimyasal çeşitliliğinden yararlanılarak sağlığın korunması ve hastalıkların tedavisi amacıyla ilaç moleküllerinin geliştirilmesi ve yeni moleküllerinin keşfine yönelik yöntemlerin öğrenilmesidir. Bu amaçla, araştırmaların planlanması ve yürütülmesinde uygulanacak temel bilimsel yöntemlerin aktarılması, ilaca yönelik çalışmalarda kaynak oluşturan, doğal kaynaklara ait halk tedavi kültürlerindeki kullanılışları ile ilgili bilgilerin derlenmesi, doğal kaynaklardan hareketle kimyasal ve biyolojik yöntemler ile etken bileşenlerin ayırımı ve spektroskopik yöntemlerle yapısal analizi, ilaca olarak yararlanılan dal ürünlerde kalitatif ve kantitatif analiz yöntemleri gibi temel konularda izlenecek yöntemler verilerek bu konularda geliştirmiş araştırmacılar yetiştirmektir.

Kazanılan Derece: Program tamamlanıp, program yeterlilikleri sağlandığında Farmakognozi alanında doktora derecesine sahip olunur.

Derecenin Düzeyi: Doktora

Kabul ve kayıt koşulları: Programa öğrenci kabulü ve kayıt esasları "Yeditepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği" içinde yer alan "İkinci Bölüm-Kabul ve Kayıt Esasları" başlığı altında ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır.

Eczacılık Fakültesi mezun olmak veya Fitoterapi alanında yüksek lisans derecesine sahip olmak.

Önceki Öğrenmenin (formal, in-formal, non-formal) Tanınması Hakkında Kurallar: Türk Yüksek Öğretim kurumlarında önceki formal (örgün) öğrenmenin tanınması, dikey, yatay ve üniversite içindeki içindeki geçişler, Yüksek Öğretim Kurulu'nun belirlemiş olduğu "Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, Madde 5. Yatay Geçiş Yoluyla Öğrenci Kabulü” esaslarına uygun olarak Yeditepe Üniversitesi Senatosu tarafından kabul edilen “Lisansüstü Programlarına Yatay Geçiş Temel İlke ve Kuralları” kapsamında gerçekleştirilmektedir.

Yeterlik Koşulları ve Kuralları: Yükseköğretim Kurumu’nun belirlemiş olduğu yeterlik koşulları geçerlidir. Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesine sahip olan öğrenciler için toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için en az 42 kredilik 14 ders, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışmasından oluşur. Lisans dersleri ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz. Ders dönemini takiben, öğrencinin temel konular ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğe sahip olup olmadığının sınanması için yeterlik sınavı yapılır. Yüksek lisans derecesi ile kabul edilen öğrenci en geç beşinci yarıyılın (lisans derecesi ile kabul edilmiş olan öğrenci en geç yedinci yarıyılın) sonuna kadar yeterlik sınavına girmek zorundadır. Yeterlik sınavları, Haziran-Temmuz ve Aralık-Şubat aylarında olmak üzere yılda iki kez yapılır. Yeterlik sınavları, anabilim dalı başkanlığı tarafından önerilen ve Enstitü Yönetim Kurulu tarafından onaylanan doktora yeterlik sınav jürisi tarafından düzenlenir ve yürütülür. Doktora yeterlik sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde yapılır. Doktora yeterlik sınav jürisi, öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Bu karar, anabilim dalı başkanlığınca yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir. Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci, bir sonraki yarıyılda tekrar sınava alınır. Doktora yeterlik sınav jürisi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin, ders yükünü tamamlamış olsa bile, toplam kredi miktarının 1/3’ünü geçmemek şartıyla fazladan ders/dersler almasını isteyebilir.

Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan öğrenci, en geç altı ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve çalışma planını kapsayan tez önerisini, Tez İzleme Komitesi önünde sözlü olarak savunur. Tez önerisi kabul edilen öğrenci için Tez İzleme Komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir yıl sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir.

Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği sonuçları Senato tarafından belirlenen yazım kurallarına uygun biçimde yazmak ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır. Tez jürisi, üçü öğrencinin Tez İzleme Komitesinde yer alan öğretim üyeleri ve en az biri başka bir yükseköğretim kurumunun öğretim üyesi olmak üzere beş kişiden oluşur. Jüri üyeleri, söz konusu tezin teslim edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde toplanarak öğrenciyi sınava alır. Sınav, tez ve bunu izleyen soru-cevap bölümünden oluşur. Tez sınavının tamamlanmasından sonra jüri tez hakkında salt çoğunlukla kabul, red veya düzeltme kararı verir. Tez sınavında başarılı olan ve diğer koşulları sağlayan doktora öğrencisi, tezinin ciltlenmiş en az üç kopyasını sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eder. Doktora tezi hakkında düzeltme kararı verilen öğrenci en geç altı ay içinde gereğini yaparak tezini aynı jüri önünde yeniden savunur. Tezi reddedilen veya düzeltme sonrası savunmada reddedilen öğrenciye yeni bir tez çalışması konusu verilir.

Program Profili: Farmakognozi doktora programı, öğrencilerine doğal kaynaklı, öncü ilaç molekülü keşfi, halk tedavi kültürüne ait bilgilerin toplanması ve bilimsel olarak geçerliğinin test edilmesi, ve doğal kaynaklı ilaçların kalite kontrol testleri, kalitatif ve kantitatif değerlendirmelerini yapabilme ve söz konusu alanlarda gerçekleştirilen bilimsel çalışmaları irdeleme, yorum yapabilme ve bağımsız olarak araştırma yapabilme yeteneği kazandırır. Farmakognozinin farklı uygulama alanlarında çalışabilecek bilgi ve beceri ile donatılmış, etik değerlere sahip, dünyadaki gelişmelere ayak uydurabilecek ve hayat boyu öğrenmenin önemini benimsemiş çağdaş farmakognostlar yetiştirmek amacıyla bir eğitim planı yürütülmektedir. Eğitim planında zorunlu derslere ilave olarak, öğrencilere kendi tercihlerine göre seçebilme şansı sunulan seçmeli dersler de bulunmaktadır.

Mezunların İstihdam Profilleri: Mezunlar, ilaç sanayi ve ilaç kalite kontrol laboratuvarları olmak üzere doğal kaynaklı ilaç ve/veya ilaç molekülleri ilgili her türlü araştırma ve geliştirme çalışmaları sürdüren birimlerde geniş istihdam imkânlarına sahiptir. Gıda takviyeleri, fonksiyonel gıdalar, nütrasötiklerin kalite kontrol, biyolojik aktivite vb. analiz laboratuvarlarında çalışabilirler. İlgili Bakanlıklarda insan ve çevre sağlığında kullanılan (ilaç, kozmetik, gıda katkı maddeleri, takviye edici gıdalar, tıbbi mazlemeler v.d.) ürünlerin güvenliği ile ilgili risk değerlendirmelerinde görev alabilirler. Ayrıca son yıllarda oldukça popüler olan fitoterapi alanında da istihdam edilebilirler. Buna ek olarak,  yurt içinde veya yurt dışında çeşitli üniversiteler veya araştırma birimlerinde çalışmalarına devam edebilirler. Üniversitelerin Farmakognozi Anabilim Dallarında akademik kadroda yer alabilirler.

 

Üst Derece Programlarına Geçiş: Doktora programını başarı ile tamamlayan mezunlar, aynı veya benzer alanlarda yurt içinde veya yurt dışında yükseköğretim kurumlarına akademik bir pozisyon için başvurabilirler.

Sınavlar, Ölçme ve Değerlendirme: Her ders için uygulanan ölçme ve değerlendirme yöntemleri, ilgili öğretim üyeleri tarafından hazırlanan "Ders Öğretim Planı"nda ayrıntılı bir şekilde tanımlanmıştır. Sınavlar ve ders başarı notları ile ilgili olarak Yeditepe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav yönetmeliğinin ilgili maddeleri uygulanır.

Öğrencilere, aldıkları her ders için ilgili öğretim elemanı tarafından, yarıyıl içindeki uygulama, laboratuvar gibi çalışmalar ile sınav ve akademik faaliyetler göz önünde tutularak verilen notların sayısal değerlerinden başarı notu olarak bir harf notu verilir. Başarı notları, katsayıları ve puanlar aşağıda gösterilmiştir:

Harf  Notu

Kat Sayı

Puan

AA

4,00

90-100

BA

3,50

85-89

BB

3,00

80-84

CB

2,50

75-79

CC

2,00

70-74

DC

1,50

60-69

DD

1,00

50-59

FF

0,00

0-49 Başarısız (Yıl sonu sınavına girip başarılı olamayan)

FA

0,00

Başarısız (Devamsızlık nedeniyle yılsonu sınavına girmeye hak kazanamayan)

 

Ayrıca, öğrencilerin durumlarına göre aşağıdaki kısaltmalar kullanılır.

a) AU- Dinleyici: Derse dinleyici olarak katılan öğrencilere verilir.

b) I- Eksik: Geçerli mazeretleri nedeniyle ders için gerekli çalışmaları tamamlayamayan öğrencilere verilir. Bu öğrencilerin, I notunun gerektirdiği eksiklikleri en geç izleyen yarıyılın ders ekleme/bırakma tarihi sonuna kadar tamamlamaları gerekir; eksikliklerin tamamlanması üzerine öğrenci gerekli notu alır, bu tarihe kadar eksikliklerin tamamlanmaması halinde öğrencinin I notu kendiliğinden FF notuna dönüşür.

c) L- İzinli: Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca izinli olan öğrenciler için kullanılır.

ç) NC- Kredisiz: Kredisiz olarak alınan dersler için kullanılır.

d) ND- Diplomaya Yönelik Olmayan: Üniversiteden diploma almaya yönelik olmayan ve kredili veya kredisiz olarak alınan dersler için kullanılır ve not ortalaması hesabına katılmaz.

e) S- Yeterli: Kredisiz derslerden başarılı olan öğrencilere verilir.

f) U- Yetersiz: Kredisiz derslerden başarısız olan öğrencilere verilir.

g) R- Tekrar: Dersin tekrarlandığını gösterir.

ğ) RR- Not Yükseltmek İçin Tekrar: Not yükseltmek amacıyla tekrarlanan dersler için verilir.

h) T- Transfer: Kurum içi veya kurum dışı başka bir programdan transfer olup ilgili anabilim dalı önerisi üzerine enstitü yönetim kurulunca intibakı onaylanan dersler için verilir. Kurum içi transfer derslerinin notları ortalamaya katılır, kurum dışından transfer edilenler katılmaz.

ı) W- Dersten Çekilme: Ders ekleme/bırakma tarihinden sonra her yıl akademik takvimde belirlenen süre içinde, danışmanın onayıyla gerçekleşir.

i) X- Proje ve Tezler İçin Devam Ediyor: Proje, tez ve benzeri çalışmaları sürdürmekte olan öğrencilere verilir.

Her dersin öğretim elemanı yarıyıl başında öğrencilerin sorumlu olduğu ara sınavlar, yarıyıl sonu sınavları, ödev, uygulama ve diğer çalışmaların yarıyıl notu içindeki ağırlıklarını öğrencilere yazılı olarak duyurur. Yarıyıl içi sınav ve diğer çalışmaların yarıyıl notu içindeki ağırlığı %30’dan az, %70’ten fazla olamaz. Başarı notu, doktorada CB’den düşük olamaz. Bunun altındaki notlar ders tekrarı gerektirir.

Mezuniyet Koşulları: Mezuniyet koşulları “Yeterlilik Koşulları ve Kuralları” bölümünde açıklandığı gibidir. Farmakognozi Doktora programında mevcut olan (toplam 240 AKTS karşılığı) derslerin tümünü başarıyla tamamlamak, 4.00 üzerinden en az 2.50 ağırlıklı not ortalamasına sahip olmak, yeterlik ve tez savunmasında başarılı olmak mezuniyet için gerekli yeterlilik koşuludur. 

Çalışma Şekli: Tam zamanlı 

Bölüm Olanakları: FarmakognoziAnabilim Dalında dört profesör ve iki yardımcı doçent görev yapmaktadır. İki araştırma görevlisi ve bir bölüm teknisyeni mevcuttur. Araştırmaların gerçekleştirildiği 3 araştırma laboratuvarı (2 farmakognozi ve 1 analiz) ve iki öğrenci laboratuvarı bulunmaktadır.